Doktora Adayı: Gonca Tokdemir Gökay

EABD: Bilişim Sistemleri

Tarih: 21.01.2026 / 13:30

Yer: A-212

Özet: Bu araştırma, dijital ekonomide süregelen bir paradoksu ele almaktadır: Veri giderek artan bir şekilde stratejik bir varlık olarak kabul edilirken, bu veriden değer yaratmak üzere kurgulanan Veri Bilimi (VB) projeleri yüksek başarısızlık oranlarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Yönetim teorisinde belirtildiği üzere, ölçüm iyileştirmenin ön koşuludur; başarıyı nesnel olarak değerlendirme yeteneği olmadan, organizasyonlar riskleri etkili bir şekilde tespit edemez veya girişimlerini optimize edemezler. Ancak mevcut literatür; veri bilimi projelerinin kendine özgü özelliklerini dikkate alan ve farklı proje türleri ile bağlamlara uygulanabilen, formalize edilmiş ve operasyonel hale getirilebilir bir başarı değerlendirme modeli sunma konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, bu tez çalışması ile Veri Bilimi Projeleri Başarı Değerlendirme Modeli (DS PRO-S) geliştirilmiştir. Tasarım Bilimi Araştırması yaklaşımını benimseyen bu çalışma; proje başarısını açık, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir kılmak amacıyla bir meta-model, bir somutlaştırma araç seti ve bir metodoloji işlevi gören bütüncül bir çözüm sunmaktadır. Bu mimari, ölçüm ve değerlendirme süreçlerinin ISO/IEC 15939 standardı ile uyumlu hale getirildiği titiz bir matematiksel formülasyonla desteklenmektedir. Değerlendirmeleri hem proje hem de faz seviyelerinde kurgulayan ve başarıyı (hedeflere ulaşma) Sağlıktan (başarıyı sağlayan koşulların oluşturulması) ayrıştıran DS PRO-S, modüler ve asenkron bir değerlendirme yeteneği ile uygulamaya yönelik esneklik sunmaktadır. DS PRO-S'un uygulanabilirliği ve yararlılığı, gerçekleştirilen uzman mülakatları ve çoklu vaka çalışmaları ile doğrulanmıştır.