Yüksek Lisans Adayı: Şeymanur Özen
EABD: Veri Bilişimi
Tarih: 31.08.2026 / 13:00
Yer: A-212
Özet: Elektronik ürünlere ait teknik dokümanlar, mühendislik ve ürün bilgisinin temel kaynaklarından biridir. Bu dokümanlar; veri sayfaları ve broşürler gibi birbirinden farklı formatlardaki belgelerden oluşur. Her format bilgiyi kendine özgü bir biçimde aktarır: broşürler ürünü metin diliyle tanıtırken, veri sayfaları teknik özellikleri tablolar ve ürüne özgü sayısal verilerle sunar. Aynı ürün her formatta farklı bir ayrıntı düzeyinde anlatıldığından doğru bilgiye erişmek güçleşmektedir; üstelik mühendislik sorgularında anlamsal benzerlik çoğu zaman yeterli olmaz. Özellikle sorgu belirli bir ürüne ait bilgi gerektirdiğinde, geleneksel RAG sistemleri ürün düzeyindeki ilişkileri ve nitelikleri dikkate almadığından farklı ürünlere ait belge parçalarını birlikte getirerek yanıltıcı yanıtlar üretebilir.
Bu tezde, elektronik ürün tanıtım dokümanları üzerinde soru yanıtlamaya yönelik çizge rehberli bir RAG mimarisi önerilmektedir. Ürünler arasındaki ilişkiler ve nitelikler bir Neo4j bilgi çizgesinde modellenmekte; sorgular vektör aramasından önce bu çizge üzerinden süzülerek geri çağırma işlemi eşleşen ürün kapsamıyla sınırlandırılmaktadır. Kural tabanlı bir niyet sınıflandırıcısı her sorguyu ilgili işlem akışına yönlendirirken, kademeli bir filtreleme mekanizması geri çağırma aşamasında bu sınırı korumaktadır.
Önerilen yöntem, bu çalışma kapsamında derlenen bir kıyaslama veri kümesi üzerinde hibrit bir RAG temel modeliyle karşılaştırılmıştır. Değerlendirmede standart geri çağırma metrikleri (F1, Hit@K, Recall@K) ve LLM tabanlı yargı değerlendirmeleri kullanılmıştır. Sonuçlar, çizge rehberli yaklaşımın ürünler arası içerik kirliliğini %78 oranında azalttığını, geri çağırma doğruluğu ve yanıt kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler sağladığını ortaya koymaktadır. Bu bulgular, ürün düzeyindeki ilişki ve niteliklerin çizge rehberli bir RAG mimarisine entegre edilmesinin elektronik ürün tanıtım dokümanları üzerindeki soru yanıtlama başarısını önemli ölçüde artırdığını göstermektedir.
