Yüksek Lisans Adayı: Abdullah Tercan
EABD: Biyoinformatik
Tarih: 23.06.2026 / 14:30
Yer: A-212

Özet: DNA replikasyonu, genetik mirasın devamı için gerekli olmasının yanı sıra mutasyonların önemli bir kaynağıdır. Bu süreç oldukça düzenli şekilde gerçekleşir ve genomun farklı bölgeleri hücre döngüsünün S fazında belirli zamanlarda replike olur. Replikasyon zamanlaması, hem germline hem de somatik hücrelerdeki mutasyon oranlarıyla yakından ilişkilidir. UV maruziyeti ve tütün kullanımıyla ilişkili bazı mutasyon imzaları geç replike olan bölgelerde daha sık görülürken, DNA onarım eksikliği ve alkol tüketimiyle ilişkili imzalar erken replike olan bölgelerde daha yaygındır. Bu durum, replikasyon zamanlaması ile mutasyon oranı arasındaki karmaşık ilişkiyi ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, SigProfilerTopography kullanılarak farklı hücre hatlarında protein kodlayan genlerin replikasyon zamanlaması nicel olarak analiz edilmiştir. Erken replike olan genlere daha yüksek skorlar atanmıştır. Protein kodlayan genlerin replikasyon zamanını tahmin edebilen bir model geliştirilmiştir. Ancak beklenen sonuçlar elde edilemediği için çalışma, protein kodlayan genler arasındaki replikasyon zamanı farklılıklarının incelenmesine yönelmiştir. Bu araştırma, farklı hücre hatlarında protein kodlayan genlerin erken mi yoksa geç mi replike olduğunu anlamaya katkı sağlayabilir. Ayrıca mutasyon oranı ve genom evrimi üzerine yapılacak gelecekteki çalışmalar için bir kaynak niteliği taşıyabilir.