Doktora Adayı: Eray Öntaş
EABD: Tıp Bilişimi
Tarih: 02.09.2026 / 14:00
Yer: A-212

Özet: İnfluenza sürveyansı, bir çok ülkede laboratuvara dayalı ama dar kapsamlı, yavaş ve yürütülmesi maliyetli sentinel ağlarına dayanır. SALGINTR, hekimlerin kendi influenza-benzeri hastalık (İBH) semptomlarını haftalık bildirdiği dijital ve katılımcı bir sürveyans sistemidir; Türkiye’de, 2025/26 sezonu boyunca (33 hafta, 2025/26) ulusal sentinel veriyle karşılaştırmalı değerlendirilmiştir. Hekimler güvenli bir iş akışıyla her hafta kendi semptomlarını bildirmiş ve her İBH epizodunu klinik tanılarına göre bir etken-kümesi şemasına atamıştır; ardışık haftalarda süregelen semptomlar epizod olarak birleştirilmiştir. Bireysel düzeydeki belirleyiciler, önceden tanımlanmış düzeltme setleri üzerinde shared-frailty tekrarlayan olay ve genelleştirilmiş lineer modellerle incelenmiş; bildirim seçilimi yok sayılmak yerine taban özelliklerine karşı test edilmiştir. Katılımcı sürveyans sinyali, sentinel pozitiflikle faz-özgü korelasyon, epidemik-hafta ayrımı ve altı-dedektörlü bir sapma algoritması paneli aracılığıyla karşılaştırılmıştır. Kayıtlı 304 hekimin 248'i (%81,6) en az bir hafta bildirim yaparak 4.729 kişi-hafta ve 497 İBH epizodu sağlamıştır; kümülatif atak hızı %77,4 idi. İBH riski yaşla azalmış (HR 0,85 / on yıl, %95 GA 0,75–0,96) ve hanede okul çağı çocuk varlığıyla artmıştır (HR 1,36, 1,06–1,75). Katılımcı ve sentinel seriler epidemi öncesi fazda uyumluydu (r = 0,89) ve epidemik haftaları ayırt etmiştir (EAA = 0,77, %95 GA 0,58–0,93), belirgin alarm uyumuyla (κ = 0,835). Düşük maliyetli (100 USD) bir hekim paneli, sezonu neredeyse gerçek zamanlı izlemiştir ve tasarımın izin verdiği ölçüde sentinel sürveyansla uyum göstermiştir; bu, katılımcı bildirimi laboratuvara dayalı ağların yerine değil, tamamlayıcısı olarak desteklemektedir.