Enformatik Enstitüsü

Türkiye'de, kapsamlı ve birincil sağlık harcamaları, Genel Sağlık Sigortası kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlanmaktadır. 2003 yılında Sağlık Bakanlığı, “Sağlıkta Dönüşüm Programı”nı başlatmış ve birlikte çalışabilir sağlık veri alışverişi standartlarını uygulamaya koymuştur. Sağlık Bakanlığı, tüm sağlık hizmeti sağlayıcılarında oluşturulan tıbbi verilerin kodlanmış, yapılandırılmış ve elektronik biçimde toplanmasına odaklanmaktadır. Bunun aksine, genetik test sonuçları devlet ve özel sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında metinsel ve yapılandırılmamış bir biçimde paylaşılmaktadır. Bu tezde, genetik veri takaslamasındaki darboğazları sunarak, Türkiye Elektronik Sağlık Kayıtları için anlamlı genomik veri alışverişi amacıyla kavramsal bir model ortaya koyuyoruz.

Tarih: 24.07.2023 / 17:00 Yer: A-108

Türkçe yapım eklerinin ve psikodilbilim literatürünün geniş bir incelemesine dayanarak, yapım eklerinin 3 hiyerarşik seviyede temsil edileceği yeni bir yapı önerilmektedir. Bu seviyeler bölümleme, sözcük seçimi ve türetmedir. Bu öneri, türetim morfolojisinin geleneksel biçimbilgisel yapısının üzerine uyumlamaya izin veren bir yapının yerleştirilmesini kapsamaktadır. Bu yeni yapı esas alınarak ve Bayes ağları yöntemi kullanılarak bir hesaplama modeli geliştirilmektedir. Modelin hesaplamalı bir uygulaması oluşturulmakta, yeni sözcükleri isabetli şekilde temsil ettiği, yeni ekleri beklenen şekilde öğrendiği ve tüm unsurların belirginliğini istatistiksel olarak takip ettiği gösterilmektedir. Gerçekçi gözlem listeleri kullanılarak modelin psikodilbilim alanındaki gözlemlerle uyuşan tahminler yaptığı ortaya konmaktadır.

Tarih: 21.07.2023 / 11:30 Yer: A-212

Bu çalışma, baskın kelime düzenlerinin ortaya çıkışını ve dağılımlarını açıklamak için bir model önermektedir. Model, yeni doğmuş sağır topluluklarda gözlemlenen tercihleri entegre ederken yinelemeli öğrenme yoluyla nasıl yeni davranışların benimsendiğini araştırır. Model, kelime düzeni tercihlerinin kuşaklar arası iletimini inceler, üreme ve topluluk gelişimini simüle eder ve doğuştan gelen olası önyargıları dikkate alır. Dil baskılarının ve ağ yapılarının nesiller üzerindeki etkilerini analiz eder. Topluluk büyüklüğü, önyargı dağılımı, iletişim ağları ve baskı etkileri gibi farklı parametrelerle çeşitli senaryolar sunar. Model çıktılarını açıklamak için sonuçlar sunulur.

Tarih: 21.07.2023 / 13:00 Yer: A-212

Bu çalışmada, "Şimdi Al Sonra Öde" (Buy Now Pay Later) müşterilerinin kredi riski puanlamasında makine öğrenimi yöntemlerinin performansı standart kredi riski modellerinin performansıyla karşılaştırılmıştır. Gerçek bir veri kümesini kullanılarak hem geleneksel kredi riski modelleri hem de makine öğrenimi algoritmaları değerlendirilmiştir. Değişken seçimi, model eğitimi ve performans ölçütleri aracılığıyla modellerin karşılaştırılması gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, "Şimdi Al Sonra Öde" müşterilerinin kredi riski değerlendirmesinde makine öğrenimi yöntemlerinin performansının ne ölçüde üstünlük gösterdiğini özetlemiştir. Bu çalışmanın, finansal kurumlar ve kredi sağlayıcıları için risk değerlendirmesi süreçlerini iyileştirmeye yönelik pratik öneriler sunması beklenmektedir.

Tarih: 14.07.2023 / 13:30 Yer: A-212

Bu tez, derin öğrenme tekniklerini kullanarak tek değişkenli ve çok değişkenli enerji tüketimi tahminlerinin performansını karşılaştırıyor. Çalışma, test edilen üç veri kümesinin ikisinde tek değişkenli modelin çok değişkenli modellere göre daha iyi performans gösterdiğini buluyor. Tüm model mimarileri arasında, LSTM tek değişkenli deneylerde en iyi performansı gösterirken, TFT çok değişkenli deneyler arasında en iyisidir. Sonuçlar, tek değişkenli modellerin enerji tüketimi tahmininde daha üstün olduğunu göstermektedir, bunun yanı sıra daha az karmaşık olmaları ve eğitim süresi, maliyet ve kaynak gereksinimleri açısından önemli ölçüde daha az olmalarına rağmen.

Tarih: 13.08.2023 / 13:15 Yer: A-212

Biyolojik konuları anlamlandırmak her zaman kolay olmamaktadır. Bazı işlemler karmaşıklığı nedeniyle kolay bir şekilde aktarılamamaktadır. Bu gibi durumlarda süreci hızlandırmak için çeşitli görselleştirme metotları kullanılmaktadır. Bunların arasında Sanal ve Karma Gerçeklik gibi yeni teknolojiler de yer almaktadır. Bu gibi yeni teknolojiler kullanıcılara tamamen yeni etkileşim deneyimleri yaşatarak eğitim alanında yeni yaklaşımlar sunmaktadır. Bu çalışmada vücudun savunma mekanizmalarından birisi olan beyaz kan hücrelerinin yaptığı savunmayı 3 boyutlu bir ortamda interaktif olarak simüle ettik. Aynı zamanda uygulamayı 3 farklı platform üzerinde geliştirerek kullanıcıların bu tarz bir uygulama için tercih edecekleri platformlar hakkında veriler elde ettik.

Tarih: 18.07.2023 / 10:30 Yer: A-212

Bu tez, endoskopik görüntülerde Evrişimsel Sinir Ağları kullanılarak Ülseratif kolitin (ÜK) otomatik olarak şiddetini değerlendirmesi için Sınıf Mesafe Ağırlıklı Çapraz Entropi (SME-ÇE) adlı yeni bir kayıp fonksiyonu tanıtmaktadır. SME-ÇE, sınıflar arasındaki sıralı ilişkileri dikkate alır ve farklı ölçüm teknikleri ve mimarilerde diğer kayıp fonksiyonlarını geride bırakmaktadır. Ayrıca, model tahminlerinin açıklanmasına yardımcı olarak sınıf etkinlik haritalarının kesinliğini artırır. Yaklaşımın farklı alanlarda da uygulanabilirliği, diyabetik retinopati veri seti üzerinde yapılan başarılı testlerle doğrulanmıştır. Çalışma aynı zamanda kamuya açık en büyük ÜK görüntü veri setini de oluşturmaktadır.

Tarih: 17.07.2023 / 12:30 Yer: A-212

Bu çalışmada, bir ışık mikroskobu ile entegre bir hiperspektral görüntüleme sistemi (HSI) kullanarak Hepatosellüler Karsinom (HCC) sınıflandırması için yeni bir yöntem tanıtılmaktadır. Bu yöntem, robust bir sınıflandırıcı eğitmek için Evrişimli Sinir Ağları (CNN'ler) içindeki 3D evrişimlerden faydalanır, otomatik olarak benzersiz spektral ve mekansal özellikleri yakalar. Yaklaşım, ayrıca veri kümesindeki sınıf dengesizliğini, aşırı uydurmayı önleyen bir odak kayıp fonksiyonunu kullanarak ele alır. Sonuçlar, hiperspektral verinin karaciğer kanseri dokusu sınıflandırmasında RGB verisini aştığını ve geliştirilmiş spektral çözünürlüğün doğruluğu artırdığını gösterir ve etkili kanser dokusu sınıflandırması için hem spektral hem de mekansal özelliklerin önemini vurgular.

Tarih: 19.06.2023 / 15:45 Yer: B-116

Bu tezde, manuel yöntemlere alternatif olarak mobil sağlık uygulamaları için otomatik değerlendirme teknikleri önerilmektedir. Uygulamalarda kullanılan İkna Edici Sistem Tasarımı (PSD) ilkelerini, toplanan kullanıcı incelemelerinden ve uygulama açıklamalarından sınıflandırmak için büyük dil modellerinden yararlanılmaktadır. Mobil Uygulama Derecelendirme Ölçeği (MARS) puanları, ek tanımlayıcı verilerle zenginleştirilen sınıflandırma olasılıkları üzerinden eğitilen regresyon modelleri ile tahmin edilmektedir. Çalışmada önerilen teknikler, referans modellerden daha iyi performans gösterirken, öznitelik önem skorları PSD ilkelerinin mobil uygulamaların kalite tahminlerine önemli katkıları olduğunu göstermektedir.

Tarih: 20.06.2023 / 14:00 Yer: A-212