M.S. Thesis

M.S. Thesis

Serbay Çetinkaya, DNS Over HTTPS Trafiğinde Anomali Tespiti İçin Otokodlayıcı Tabanlı Bir Yaklaşım

DNS over HTTPS (DoH) gibi şifreli DNS protokolleri kullanıcı gizliliğini korur, ancak saldırganlar bu protokolleri veri sızdırma ve komuta kontrol trafiği gibi zararlı faaliyetleri gizlemek için de kullanabilir. Bu tez, yalnızca zararsız DoH trafiğinden öğrenen ve yeniden yapılandırma hatası yüksek olan akışları anomali olarak işaretleyen otokodlayıcı tabanlı bir yaklaşım önermektedir. Gerçek zamanlı tespit için model, bağlantı devam ederken hesaplanabilen on altı akış özelliğini kullanır ve Zeek tabanlı bir sistem bu özellikleri canlı trafikten çıkarır. BCCC-CIRA-CIC-DoHBrw-2020 veri kümesinde model, zararlı akışların %99'unu 0.945 genel doğrulukla tespit etmiştir.

Tarih: 13.11.2026 / 11:00 Yer: B-116

Turkish

Ömer Faruk Kürklü, Değişken Sayıda Tek Kanallı Akustik Ölçümden Genel Çokgen Kat Planlarının Öğrenme Tabanlı Yeniden Oluşturulması

Bu çalışmada, düzensiz biçimde yerleştirilmiş ve konum etiketli 4-16 adet tek kanallı oda dürtü yanıtından (RIR) alıcı merkezli bir vektör kat planı geri çatan, permütasyona değişmez bir model sunulmaktadır. Tek bir kontrol noktası, dört ölçümle %86,3 olan ortalama kesişim bölü birleşim değerini on altı ölçümle %96,2'ye çıkarmakta. Böylece edinim maliyeti, mekânsal kapsama ve geri çatma doğruluğu arasındaki denge, yeniden eğitime gerek kalmaksızın konuşlandırma aşamasında ayarlanabilmektedir. Rastgele ölçüm alt kümeleriyle eğitim, bir yandan değişken kardinaliteli çıkarıma olanak tanımakta, diğer yandan yapılandırılmış bir ölçüm seyreltme düzenlileştirmesi işlevi görmektedir. Model, sıralı bir vektör konturu döndürmekte olup 4-8 köşe, en fazla beş içbükey köşe ve birinci dereceden görünmezliği doğrulanmış duvarlar içeren 240.000 odalık genel çokgen bir kıyaslama kümesi üzerinde değerlendirilmektedir.

Tarih: 15.09.2026 / 10:00 Yer: A-212

Turkish

Gamze Cengiz, Uzamsal Ses Uyarımı Yoluyla Mekansal Yönelim Bozukluğunun Azaltılması: Bir Psikoakustik Çalışması

Bu tez, iki uzamsal işitsel ipucu yönteminin Mekânsal Yönelim Bozukluğu (MD) üzerindeki etkisini fizyolojik ve davranışsal ölçümlerle incelemekte, uzamsal sesin uçuş ve eğitim ortamlarında duyusal referans olarak kullanılma potansiyelini araştırmaktadır. MD, pilotlarda görülen ve ölümcül kazalarla ilişkili bir vestibüler illüzyondur. Bárány Koltuk Testi ile MD indüklenmiş; sekiz hoparlörlü dairesel dizilim ve VBAP yöntemiyle sabit nokta kaynak ve sürekli panoramalama uyaranları sunulmuştur. EEG, fNIRS, EOG, EKG, göz izleme ve joystick verileri toplanmıştır. Bulgular asimetrik bir etki göstermektedir: yanılsamayla uyumlu panlama rotasyon-sonrası tepkiyi güçlendirmiş, sol temporoparietal bölgede anlamlı oksihemoglobin azalması yaratmışken; sabit nokta dahil hiçbir koşul tepkiyi sessiz kontrolün altına indirmemiştir. Etki en belirgin biçimde pseudo speech uyaranında görülmüştür.

Tarih: 04.09.2026 / 10:00 Yer: A-212

Turkish

Turgay Yıldız, OpenVLA’nın Kontrollü Pertürbasyonlar Yoluyla Katman-Bazlı Yapısal ve Mekanistik Olarak Yorumlanması

Bu tez, OpenVLA modelinin hem yapısal (structural) hem de mekanistik (mechanistic) yorumlanabilirliğini incelemektedir. Yapısal yorumlanabilirlik, temsiller hiyerarşisini ortaya koyan geleneksel doğrusal problama (linear probing) yöntemiyle incelenirken, mekanistik yorumlanabilirlik erken çıkış (early-exit) mekanizmasını kullanan log-olasılık tabanlı problama yöntemiyle bilginin nedensel kullanımını analiz ederek araştırılmaktadır. Her iki yöntem de göreve özgü kontrollü pertürbasyonlar kullanılarak katman bazında uygulanmıştır. Korelasyona dayalı ve nedenselliğe dayalı analizlerin karşılaştırılmasıyla önerilen çerçeve, otoregresif Görsel-Dil-Eylem (VLA) modellerinin dilsel ve eylemle ilişkili bilgiyi nasıl temsil ettiğine ve kullandığına ilişkin kapsamlı bir anlayış sunmaktadır. 

Tarih: 02.09.2026 / 15:00 Yer: B-116

Turkish

Nisan Yıldız, Anadoludan Üç Tarihi ve Antik Leopar (Panthera Pardus) Genomunun Filogenetik ve Popülasyon Genomiği Analizleri

Anadolu leoparı, leoparın tulliana alt türüne ait, hakkında oldukça az çalışma bulunan ve günümüzde muhtemelen nesli tükenmiş bir popülasyondur. Bu tez kapsamında, Anadolu'nun geniş bir zamansal ve coğrafi dağılımını temsil eden potansiyel büyük kedi örneklerinin genomları dizilenmiş ve bunlar arasından analiz için uygun kalitede üç Panthera pardus genomu elde edilmiştir. Anadolu leoparının mitokondriyal ve tüm genom düzeyindeki filogenileri oluşturulmuştur. Bu çalışma, Anadolu leoparları üzerine gerçekleştirilen ilk tüm genom analizini temsil etmektedir.

Tarih: 03.09.2026 / 16:00 Yer: A-212

Turkish

Nesil Bor, Çok Dilli Kimlik Avı E-Postası Tespitinde Üretken ve Kodlayıcı Dil Modellerinin Karşılaştırılması

Bu tez, kaynak kısıtlı yerel sistemlerde çok dilli kimlik avı tespiti için üretken ve kodlayıcı tabanlı dil modellerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Cialdini'nin ikna prensiplerine dayalı sentetik OLTA-TR veri seti kullanılarak, modellerin statik kelimeler yerine manipülatif psikolojik niyeti tanıması sağlanmıştır. MeAJOR ve OLTA-TR üzerindeki deneysel sonuçlar, üretken modellerin yardımsever yapay zeka yanlılığı sebebiyle gecikme ve format hataları yaşadığını, buna karşılık ince ayarlı sınıflandırma modellerinin yüksek doğruluk sağladığını ve mmBERT'in %99.49 Macro F1-Skoru elde ettiğini göstermiştir. Karar mekanizmalarını açıklamak için çift katmanlı bir yorumlanabilirlik çerçevesi sunulmuş ve sınıflandırma modellerinin gerçek zamanlı savunma için daha güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Tarih: 02.09.2026 / 10:00 Yer: A-212

Turkish

Onur Ateş, UML Diyagramı Üretimi için Büyük Dil Modelleri: Yerel Modellerin Bir Öncü Model Temel Alınarak Değerlendirilmesi ve İyileştirilmesi

Bu tez, model başarımının zorluk düzeyine göre incelenebilmesi için dört UML diyagram türüne yönelik bir karmaşıklık ölçütü sunmaktadır. Ayrıca, üretilen bir diyagramı referansına göre otomatik olarak puanlayan bir değerlendirme çerçevesi geliştirilmiştir. Yerel olarak çalıştırılabilen altı model ile 70B parametreli bir öncü model, sınıf, sıra, durum ve etkinlik diyagramları üzerinde koşturulmuştur. En başarılı yerel model, karmaşıklık duyarlı az-örnekli bağlam içi öğrenme ile iyileştirilmiştir. Her istek, hedef diyagramının karmaşıklık düzeyiyle eşleşen bir örnekle birlikte verilmiştir. Bu yöntem, modeli dört diyagram türünün üçünde 70B parametreli modelin üzerine taşımıştır.

Tarih: 26.08.2026 / 10:00 Yer: A-108

Turkish

Ramis Korkmaz, Evde Sağlık Hizmetlerinde Olay Soruşturma Performansı: Süreç Tabanlı Bir Analiz

Bu tez, evde sağlık hizmetlerinde olay soruşturmalarının operasyonel performansını, ABD'li bir evde sağlık sağlayıcısının rutin kayıtları üzerinden incelemektedir (Temmuz 2023–Aralık 2025; 493 zorunlu soruşturma). Uzamış soruşturmalar, ampirik 80. persentil eşiğiyle (≥15 gün) tanımlanmış ve vakaların %20,1'i bu kategoride yer almıştır. Uzamış soruşturma oranı 29 aylık dönemde istatistiksel olarak sabit kalmıştır. İç içe lojistik regresyon modelleri, olay kategorisinin uzamayı açıklamadığını, organizasyonel birimin ise model uyumunu anlamlı biçimde iyileştirdiğini göstermiştir; county düzeyinde oranlar %0 ile %58,3 arasında değişmektedir. Çalışma, ek veri toplamadan uygulanabilen, aktarılabilir bir veri temelli soruşturma performansı izleme yaklaşımı sunmaktadır.

Tarih: 03.09.2026 / 10:30 Yer: A-212

Turkish

Şeymanur Özen, Kurumsal Elektronik Ürün Dokümantasyonu için Çizge Rehberli Geri Çağırma-Artırılmış Üretim

Elektronik ürünlere ait teknik dokümanlar farklı formatlardaki belgelerden oluşur ve doğru bilgiye erişmek güçleşmektedir. Bu tezde, elektronik ürün tanıtım dokümanları üzerinde soru yanıtlamaya yönelik çizge rehberli bir RAG mimarisi önerilmektedir; ürünler arasındaki ilişkiler ve nitelikler bir Neo4j bilgi çizgesinde modellenmekte, sorgular vektör aramasından önce bu çizge üzerinden süzülerek eşleşen ürün kapsamıyla sınırlandırılmaktadır. Kural tabanlı bir niyet sınıflandırıcısı her sorguyu ilgili işlem akışına yönlendirirken, kademeli bir filtreleme mekanizması geri çağırma aşamasında bu sınırı korumaktadır. Hibrit bir RAG temel modeliyle karşılaştırılan yöntem, ürünler arası içerik kirliliğini %78 oranında azaltmakta, geri çağırma doğruluğu ve yanıt kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler sağlamaktadır.

Tarih: 31.08.2026 / 13:00 Yer: A-212

Turkish

Laya Moridsedaghat, Eksik Modalite Koşullarında Uzaktan Algılama için Özellik Damıtımına Dayalı Verimli Çok Modlu CNN-Transformer Mimarisi

Bu tez, eksik modalite koşullarında uzaktan algılama görüntülerinin anlamsal bölütlenmesi için verimli bir çok modlu CNN–Transformer modeli olan CBC-Distilled’ı sunmaktadır. Model, RGB, yakın kızılötesi (NIR) ve kısa dalga kızılötesi (SWIR) bilgilerini bir araya getirmekte; bir veya daha fazla modalitenin mevcut olmadığı durumlarda dayanıklılığı artırmak için özellik damıtma, bantlar arası korelasyon ve rastgele modalite maskeleme yöntemlerini kullanmaktadır. Öğretmen ve yardımcı dallar yalnızca eğitim sırasında kullanılmakta ve hesaplama maliyetini azaltmak amacıyla çıkarım aşamasında kaldırılmaktadır. Deneyler, önerilen modelin temel modeline kıyasla daha az parametre ve daha düşük hesaplama maliyeti gerektirirken rekabetçi bölütleme performansını koruduğunu göstermektedir.

Tarih: 03.09.2026 / 13:30 Yer: A-212

Turkish

Pages

Subscribe to RSS - M.S. Thesis